Sinema ve dizi dünyasında, özellikle Avrupa ve ABD merkezli yapımlarda sıkça rastladığımız bir “görsel illüzyon” mevcuttur. Türkiye’nin yemyeşil coğrafyası, masmavi denizleri ve tertemiz gökyüzü; profesyonel kurgu masalarında uygulanan özel efektlerle sapsarı, tozlu ve adeta bir çöl atmosferine hapsedilmektedir. Bu görsel müdahale, basit bir teknik tercih olmanın çok ötesinde, derin sosyolojik ve ideolojik bir amaca hizmet etmektedir.
Görsel Bir Yabancılaştırma Stratejisi
Bu sapsarı ve tozlu görüntülerin temel amacı, izleyicinin zihninde Türkiye için bizden değiller imajını güçlendirmektir. Batılı yapımcılar, Türkiye’yi kendi modern ve “steril” dünyalarından ayırmak için bu renk paletini bir sınır çizgisi olarak kullanırlar. Yeşil ve mavinin canlılığı yaşamı ve refahı simgelerken; sarı ve kahverengi tonları, bir bölgeyi geri kalmışlık, kaos ve egzotik bir “ötekilik” ile ilişkilendirmek için seçilir.
Gayretleri
Buradaki asıl gayret, Türkiye ile Batı dünyası arasında aşılması zor bir fark olduğu düşüncesini dünyaya benimsetmektir. Türkiye hakkında doğrudan bilgisi olmayan yabancı bir izleyici, ekranda gördüğü o yapay tozu ve çamurlu denizi gerçek sanarak, bu toprakları kendi yaşam alanından tamamen farklı bir yer olarak konumlandırır. Bu durum, Türkiye’yi modern dünyanın bir parçası olarak değil, başkası kategorisinde, Batı medeniyetinin uzağında bir figür olarak inşa eder.
Sonuç olarak, ekranlardaki o meşhur sarı filtre, sadece ışığı değil, gerçeği de kırar. Gerçek Türkiye’nin turkuaz suları ve yeşil ormanları, “öteki”leştirme çabasıyla kasten gizlenir; çünkü amaç, farkı ortadan kaldırmak değil, o farkı izleyicinin zihnine bir önyargı olarak kazımaktır.
