ROMA DÖNEMİ: AYASOFYA AÇILIYOR Batı Anadolulu iki mimar Trallesli (Aydın) Anthemios ile Miletoslu (Milet-Balat) Isidoros dünyanın en ilgi çekici yapılarından birine imza atmıştır. Peki Ayasofya tarihi seyirde nelere şahit oldu ve neler yaşadı? Mısır’da Heliopolis’ten sekiz büyük kırmızı porfir sütun, Batı Anadolu’da Efesos’ta (Ayasuluk-Selçuk) Artemis …
30 AĞUSTOS’A GİDEN SÜREÇ: “ZAFER, “ZAFER BENİMDİR” DİYEBİLENİNDİR”
VAZİYET 1919 yılına gelindiğinde Osmanlı’nın içinde bulunduğu grup savaşta yenilmişti. Memleket felakete sürüklenmiş haldeydi. Bu duruma düşürenler ise Atatürk’ün de deyimiyle “canlarının derdine düşerek” ülkeden kaçmışlardı. Atatürk’ü Samsun’a ülke topraklarındaki işgale direnen halkın direncini kırıp, ellerindeki silahları toplamaları için yollamışlardı. Dönemin din hocalarına Kuvayımilliyeciler’i öldürmenin …
HİTLER İLE TANIŞMAYI REDDEDEN TÜRK KADINLARI
1930’lu yıllara gelindiğinde, ulus devletleri oluşmuş ve I. Dünya Savaşı’nın yaraları kısmen de olsa sarılmıştı. Yenilen devletlerde bazıları hala intikam ateşiyle yanıp tutuşsa da yüzeysel anlamda uluslararası iletişimler geçmişe nazaran daha fazlaydı. Bu iletişimlerin bir sonucu olarak 1936’da Almanya’da olimpiyat oyunları düzenleniyordu. O zamanlar Almanya’nın …
16. YÜZYILDAN GÜNÜMÜZE TARİHTE YAŞANMIŞ BÜYÜK SALGINLAR
Tarihin başlangıcından bu yana dünyada büyük salgınlar gelmiş, milyonlarca insanın yaşamının yitirilmesine yol açmıştır. Tarihsel anlamda direkt görüntülere sahip olamadığımız için bazılarının yalnızca isimlerini bilmekte olduğumuz bu salgınlarda insanlar korkunç görüntülere kavuşacak kadar ızdıraplar çekmiştir. Bu salgınların 15. yüzyıldan sonra yaşanılanlar arasında büyük yankı uyandırmış …
UYGUR KAĞANLIĞI: DİN, BİLİM VE SANAT
742 yılında İkinci Turk Kağanlığı’na (II. Göktürk Devleti) Karluklar ve Basmiller ile birlikte boyunduruğu altında bulunmak istemediklerinden isyan etmişler ve tarih sahnesine 744 yılında, Ötüken’de Kutluk Bilge Kül Kağan hükümdarlığında, Uygur Kağanlığı olarak çıkmışlardır. 840 olarak tarihlenen meşruiyetlerinin bitimine kadar bilim ve sanat alanlarında Türk …
CUMHURİYET DÖNEMİ NÜFUS, EĞİTİM VE SAĞLIK VERİLERİ
Takvimler 29 Ekim 1923’ü gösterdiğinde Türkiye rejim değiştirmiş, bir Cumhuriyet olarak yeni bir düzene geçmiştir. Bu geçiş esnasında yaşanan hadiseleri dergimizdeki yazılardan okuyabilirsiniz. Fakat verileri vermeden önce o tarihlerdeki vaziyete nasıl gelindiğinden biraz bahsetmek istiyorum. Osmanlı ile Avrupa’daki birçok devletle 1684’ten beri yaptığı savaşların 1699’daki …
HACI BEKTAŞ VELİ VE YANLIŞ ANLAŞILAN O SÖZÜ
Hacı Bektaşı Veli Kimdir? Nerelidir? Hacı Bektaş Veli, 1209 Nişabur doğumlu bir Türkmen babası olup 1271 yılında günümüz Nevşehir ili sınırları içerisinde vefat etmiş şair ve mutasavvıftır. Kendisine islam filozofu dendiği gibi Alevi-Bektaşiliğin fikir ve isim öncülerindendir. 13. yüzyılda Anadolu’nun islamlaşması için kıymetli gayretlerde bulunmuştur. …
ASTRONOMİ BİLGİNİ TÜRK HÜKÜMDAR: ULUĞ BEY
ULUĞ BEY’İN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI 22 Mart 1394’te Azerbaycan’ın Sultaniye kenti doğumlu, Emir Timur’un torunu ve Timurlu Devleti’nin üçüncü hükümdarı olan Uluğ Bey, siyasi hayatı haricinde matematik, astronomi gibi alanlardaki başarısı ile Türk tarihinde büyük buluşlara neden olmuştur. Çocukluğundan Emir Timur’un 1405 yılındaki vefatına kadar …
DÜNYANIN İLK ASTRONOMİ OKULU NEREDE?
Türklerde gökyüzüne ve ardındakilere olan ilginin başlangıcının tarihlenmesi pek mümkün değildir. Bu ilgi, inanç sistemine etki ettiği gibi bilimsel anlamda ilklerin oluşmasını da sağlamıştır. Bugün ise bu ilklerden biri olan dünyanın ilk astronomi okulu Cacabey Medresesinden bahsedeceğim. VALİ CACABEY Türkiye Selçuklu Devletinin (1077-1308) hüküm sürdüğü …
BİR KUŞÇUNUN OĞLU: MÜDERRİS ALİ KUŞÇU
Türk tarihinde matematikte, astronomide, ülkeler arasındaki elçilik görevinde, eğitmenlikte çok önemli isim yapmış Ali Kuşçu’nun serüvenli hayatına ilişkin birkaç notu ekleyerek okurlarımıza bilim tarihimize olan katkılarını sizlere aktarmak istiyorum. TİMURLU DEVLETİ’NDE YETİŞMESİ VE HAYATI Uluğ Bey’in öğrencisinden bekledikleri bitmemiştir. Onu eğitiminin ilerlemesi adına Çin’e yollamış …