Türk futbol tarihi genellikle kulüplerin resmi kuruluş yılları ve bu tarihler etrafında şekillenen bilindik hikayelerle anılır. Türkiye’nin futbol ekosisteminde bazı dönüm noktaları vardır ki, yıllar sonra arşivlerden çıkan tek bir evrak, ezberlenen tüm kronolojiyi altüst eder. İşte Bursaspor’un resmi olarak bilinen 1963 tarihinden çok daha eskiye dayanan, Osmanlı arşivlerinde tesadüfen keşfedilen ve hala ardındaki bazı detaylar merak konusu olan o esrarengiz gerçek: 1919’un kayıp mührü.
Arşivin Derinliklerinden Çıkan Belge
Takvimler 2011 yılının Aralık ayını gösterdiğinde, akademik dünyada ezberleri bozan bir keşif gerçekleşti. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Yrd. Doç. Dr. Mehmet Süme, Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde yürüttüğü rutin taramalar sırasında sıradan gibi duran ancak Türk futbol tarihinin seyrini değiştirebilecek resmi bir belgeye ulaştı.
Belge, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemleri olan 1919 yılına aitti ve üzerinde Bursaspor’un kökenine, o dönem Bursa’daki gençlik hareketlerine ve sportif faaliyetlere ışık tutan ibareler yer alıyordu. Bursaspor Kulübü Kurucu Başkanı’nın 1919 yılında İstanbul Levazım Müdürlüğü’ne yazdığı mektubu bulundu. Mektupta İstanbul Levazım Müdürlüğü’nün satmak için müzayedeye çıkardığı cimnastik direkleri ile spor aletlerinin bedeli karşılığında kulübe gönderilmesi talebinde bulunuluyor
Kamuoyunda Bursaspor’un 1963 yılında birkaç yerel amatör kulübün (Acar İdman Yurdu, Çınarspor, İdman Yurdu, Pınarspor ve Güneşspor) birleşmesiyle kurulduğu bilgisi katı bir kural gibi kabul görürdü. Ancak bu arşiv belgesi, Bursa’daki futbol ruhunun ve teşkilatlanmanın mütareke yıllarının en sancılı ve karanlık döneminde bile var olduğunu ortaya koydu.
Mütareke İstanbul’un ve Anadolu’nun işgal edileceği korkusunun sardığı, sosyal hayatın felç olduğu bir dönemde, Bursa gençliğinin bir araya gelerek sportif ve kültürel bir yapı etrafında kenetlenmesi, bugüne kadar tarihin tozlu raflarında saklı kalmış esrarengiz bir direniş hikayesiydi. Belgede adı geçen kişilerin o dönem İngiliz ve Yunan işgal tehdidi altındaki Bursa’da bu kulüp ve faaliyetleri hangi imkansızlıklarla yürüttüğü, bu yapıların kaydı tutulurken arkalarında bıraktıkları diğer yazışmaların nerede olduğu ise hala tam olarak aydınlatılamadı.
Kapanmayan Parantez
Bugün Bursaspor tarihi denince akla gelen coşku ve yeşil-beyazlı renklerin kökleri, sadece 1963’ün modern profesyonellik hamlesine değil, Osmanlı’nın son günlerindeki o mahzun ve kararlı direniş yıllarına dayanıyor. Arşivden çıkan o mühürli kağıt, tarihin bazı gerçekleri yıllarca sessizlik içinde sakladığını, doğru anahtar vurulduğunda ise geçmişin nasıl ayağa kalkıp “ben buradayım” dediğini gösteren en net kanıt olarak duruyor.
İşte Belge:
Bir Yorum Bırakın