Milli Mücadele Kronolojisi I (15 Mayıs 1919 – 23 Nisan 1920)

Bu kronoloji, bize yaşanılanların ne kadar yoğun, stresli ve acı verici şekilde geçmesine rağmen direnmenin ve milli bilincin bizleri nerelere kadar götürebildiğini göstermiştir. Her biri ayrı başlıklarla ilgilenilecek kadar önem taşımaktadır.

• 30 Ekim 1918 – Mondros Mütarekesi (silahları bırakışma anlaşması) imzalandı.
• 15 Mayıs 1919 – Yunan ordusunun İzmir’i işgali. 4000 Türk öldürüldü. İşgalin başlamasından 4 saat sonra Denizli Müftüsü Ahmet Hulusi Efendi’nin başkanlığında Denizli Heyeti Milliyesi kuruldu. Hasan Tahsin’in İlk kurşunu.
• 16 Mayıs 1919 –  Yunan ordusunun Urla’yı, Çeşme’yi, Karaburun’u, Seferihisar’ı işgali.
• 16 Mayıs 1919 – Balıkesirlilerin işgali protestosu ve silahlı mücadele kararı.
• 16 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal Paşa 9. Ordu Müfettişi olarak İstanbul’dan Samsun’a doğru hareket etti.
• 17 Mayıs 1919 – İtalyan ordusunun Güllük ve Söke’yi işgali.
• 18 Mayıs 1919 – Balıkesirlilerin Alacamescid toplantısı, Kuvay-ı Milliye hareketi ve kongre karar alınması.
• 19 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal Paşa Samsun’a çıktı.
• 21 Mayıs 1919 – Yunan ordusunun Menemen ve Torbalı’yı işgali.
• 23 Mayıs 1919 – Halide Edip’in Sultanahmet Mitingleri’nde tarihi konuşmasını yapması.
• 25 Mayıs 1919 – Yunan ordusunun Manisa’yı işgali. İşgal’de Manisa’daki 18.000 binadan 17.500’ü yakılıp yıkılmıştır.
• 26 Mayıs 1919 – İstanbul’da Şuray-ı Saltanat’ın İngiliz mandasını kabule karar vermesi.
• 27 Mayıs 1919 – Yunan ordusunun Aydın ve İncirliova’yı işgali.
• 28 Mayıs 1919 – Havza Genelgesi’nin yayınlanması.
• 29 Mayıs 1919 – Ayvalık’a ihrac yapan Yunan ordusuna 172. alayın silahla mukavemeti.
• 2 Haziran 1919 – İtalyan ordusunun Milas’ı işgali.
• 14 Haziran 1919 – Yusuf İzzet Paşa komutasındaki Kuvay-ı Milliye’ye ait birliklerin Yunan ordusundan Bergama’yı geri alması.
• 16 Haziran 1919 – Yunan Ordusu Çatalca, Menemen ve Hadımköy’de 1000’den fazla Türk’ü katletti.
• 19 Haziran 1919 – Ali Fuad Paşa ve Rauf Bey’in Mustafa Kemal Paşa ile buluşmak üzere Amasya’ya gelişi.
• 20 Haziran 1919 – Isparta mitingi ve İtalyan ordusunun kendi işgalden vazgeçmesi.
• 21 Haziran 1919 – Amasya Protokolü’nün imzalanması.
• 25 Haziran 1919 – Çerkez Ethem ve Demirci Mehmed Efe kuvvetlerinin Yunan ordusuyla çarpışmaya başlaması.
• 28 Haziran 1919 – Birinci Balıkesir Kongresi.
• 28 Haziran 1919 – İtalyan ordusunun Burdur’u işgali.
• Temmuz 1919 – İngiliz Yarbay Albert Rawlinson’un İstanbul’daki İngiliz Genel Karargahı’na gönderdiği telgrafta, Ermenilerin Oltu’dan Bayezid hududuna kadar katliam yaptıklarını belirtmesi.
• 8 Temmuz 1919 – Mustafa Kemal’in askerlikten istifası.
• 10 Temmuz 1919 – Trakya-Paşaeli Kongresi.
• 16 Temmuz 1919 – Ermeniler’in Şarur ve Nahçivan’daki Türkleri katletmesi.
• 23 Temmuz 1919 – Erzurum Kongresi.
• 26 Temmuz 1919 – Balıkesir Kongresi.
• 18 Ağustos 1919 – Alaşehir Kongresi.
• 18 Ağustos 1919 – Midyat, Nusaybin, Ömerkan, Dirilömer dolaylarında gerçekleşen Ali Batı isyanlarının son bulması.
• 4 Eylül 1919 – Sivas Kongresi.
• 9 Eylül 1919 – Sivas Kongresi’nin karar-tatbik yetkileri verdiği Hey’et-i Temsiliye’nin Ali Fuad Paşa’yı Anadolu Umum Kuvay-ı Milliye Kumandanlığına tayini.
• 11 Eylül 1919 – Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin kuruluşu.
• 12 Eylül 1919 – Padişah Mehmed Vahdeddin’in İngiltere ile manda anlaşmasını istemesi.
• 13 Eylül 1919 – İkinci Balıkesir Kongresi.
• 30 Eylül 1919 – Damat Ferit’in görevden alınması.
• 7 Ekim 1919 – Trakya Paşaeli ve Anadolu Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin birleşmesi.
• 25 Ekim 1919 – Anzavur isyanı.
• 29 Ekim 1919 – Fransız ordusunun Antep’i işgali.
• 31 Ekim 1919 – Sütçü İmam olayı.
• 14 Kasım 1919 – Fransız ordusunun ordusunun Adana’yı işgali.
• 16 Kasım 1919 – Anzavur’un millî kuvvetlerce yenilmesi.
• 19 Kasım 1919 – Üçüncü Balıkesir Kongresi.
• 29 Kasım 1919 – Fransız işgaline karşı Maraş müdafaasının başlaması.
• 3 Aralık 1919 – İstanbul’da Karakol Cemiyetinin kurulması.
• 4 Aralık 1919 – Trabzon ve havalisi adem-i merkeziyet cemiyetinin kurulması.
• 13 Aralık 1919 – Galibler Yüksek Komiserlerinin İzmir’in Yunan işgalini kabul etmeleri.
• 18 Aralık 1919 – Batum’da Pontus hükümetinin kurulması.
• 23 Aralık 1919 – Antalya’dan sonra İtalyanların Konya’ya gelişi.
• 27 Aralık 1919 – Mustafa Kemal Paşa ve Hey’et-i Temsiliyenin Ankara’ya gelişi.
• 1920 – Ermeniler’in Camili ve Ağızkaraca’daki Türklere yaptığı katliamlar.
• 7 Ocak 1920 – Türkoğlu’nun Fransız ordusu işgalinden kurtuluşu.
• 12 Ocak 1920 – İstanbul’da son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ın açılması.
• 17 Ocak 1920 – Urfa’da Fransız ordusu işgaline karşı koymanın başlaması.
• 21 Ocak 1920 – Adana ve Maraş’ta Fransız işgaline karşı savaş.
• 10 Şubat 1920 – İstanbul Osmanlı Meb’uslar Meclisinde Felah-ı Vatan grubunun kurulması.
• 12 Şubat 1920 – Maraş’ın kurtuluşu.
• 14 Şubat 1920 – Anzavur’un ikinci isyanı.
• 17 Şubat 1920 – Yenihan isyanı.
• 17 Şubat 1920 – İstanbul Osmanlı Mebuslar Meclisinin Misak-ı Milli’yi kabul etmesi.
• 10 Mart 1920 – Dördüncü Balıkesir Kongresi.
• 16 Mart 1920 – İstanbul’un fiili işgalinin resmiyete çevrilmesi, Meclisin basılması, bir kısım milletvekilinin tevkif ve Malta adasına sürgün edilmesi.
• 19 Mart 1920 – Ankara’da toplanacak olan olağanüstü yetkililere sahip bir Meclis için hazırlıklar yapılmak üzere Hey’et-i Temsiliye adına Mustafa Kemal’in genelgesi.
• 1 Nisan 1920 – Trakya Kongresi.
• 1 Nisan 1920 – Antep’in teslim oluşu.
• 2 Nisan 1920 – İstanbul Mebuslar Meclisinden ilk grubun Ankara’ya gelişi.
• 8 Nisan 1920 – Anadolu Ajansının kurulması.
• 8 Nisan 1920 – Salih Paşa’nın istifası ile kurulan Damad Ferid Paşa kabinesinin tanınmayacağı yolunda Hey’et-i Temsiliye genelgesi.
• 9 Nisan 1920 – İsmet (İnönü)’nün Ankara’ya gelişi.
• 10 Nisan 1920 – Fransızların Urfa’yı boşaltmaları.
• 10 Nisan 1920- İstanbul hükümetinin Millî Mücadele öncüleri için idam fetvaları yayınlaması.
• 10 Nisan 1920 – Padişah Vahdeddin’in Meb’uslar Meclisini kapatma iradesi.
• 11 Nisan 1920 – Bolu, Düzce, Gerede (Hilafet Ordusu) isyanları.
• 13 Nisan 1920 – İstanbul’da millî mücadeleye karşı savaşacak Kuvay-ı İnzibatiye’nin “Hilafet Ordusu” unvanıyla teşkilatlandırılması için İstanbul hükümetinin kararı.
• 13 Nisan 1920 – Ankara Müftüsü Rıfat Efendinin, Şeyhülislam Dürrî Zade Abdullah Efendinin Millî Mücadele öncülerini tekfir ve ölümlerini şer’ian muteber sayan fetvasının geçerli olmadığını dair mukabil fetvası.
• 19 Nisan 1920 – Sabık Harbiye Nazırı Fevzi Paşa (Mareşal Çakmak)’nın Ankara’ya gelmek üzere İstanbul’dan ayrılışı.
• 19 Nisan 1920 – Bursa’nın bir kısım din adamlarının Millî Mücadele’nin meşruiyetine dair fetva vermeleri.
• 21 Nisan 1920 – İtilaf devletlerinin Osmanlı devleti delegelerini sulh şartlarını tebliğ etmek üzere Paris’e davetleri.
• 23 Nisan 1920 – Türkiye Birinci Büyük Millet Meclisinin vatanın kaderini eline alması.

Kronolojide; milli mücadele dönemini ele alan müzelerden ve kitaplardan faydalanmış olup, eksikliklerin veya yanlışlıkların olması durumunda bildirmenizin mutluluk duyuracağını belirtmek isterim. Türkler’e yapılan zulümlerin yukarıda yazılanlarla bitmediğini, kimsenin kayda alamadığı birçok olayın yaşandığını ve tahmin bile edilemeyecek barbarlıkların da yapıldığını hatırlatmak boynumun borcudur.