Tarih kitapları, geçmişi anlamanın, olayları ve toplumsal değişimleri keşfetmenin en iyi yollarından biridir. Ancak tarih kitaplarını etkili bir şekilde okumak, sadece kronolojik sıralamayı takip etmekten çok daha fazlasını gerektirir. İşte tarih kitaplarını okurken dikkate almanız gereken bazı yöntemler:
1. Amaç Belirleyin
Neden Okuyorsunuz?: Tarih kitabı okurken amacınızı belirlemek çok önemlidir. Genel bir bilgi edinmek mi istiyorsunuz, yoksa belirli bir dönemi, olayı ya da kişiyi mi inceleyeceksiniz? Hedefiniz, okumada daha odaklı olmanıza yardımcı olur.
Araştırma mı Yapıyorsunuz? Eğer tarihsel bir konu hakkında derinlemesine bilgi edinmek istiyorsanız, ana metni okurken, aynı zamanda yan kaynaklardan ve makalelerden faydalanabilirsiniz.
2. Kitabın Yapısını Anlamak
İçindekiler ve Ön Söz: Kitabın içindekiler kısmını inceleyin. Bölümlerin başlıkları, kitabın nasıl bir yapı izlediğini anlamanızı sağlar. Ayrıca, tarihsel bir kitabın önsözünü okumak da çok faydalıdır. Yazarın yaklaşımını, kitabın amacını ve ana argümanlarını öğrenebilirsiniz.
Kaynaklar ve Notlar: Kitaplarda kullanılan kaynaklar ve dipnotlar çok değerli bilgiler sunar. Yazarın hangi kaynaklara başvurduğunu, hangi araştırmalara dayandığını görmek, olayları nasıl bir bakış açısıyla ele aldığını anlamanıza yardımcı olur.
3. Kritik Okuma ve Analiz
Sadece Olayları Değil, Yorumları da Okuyun: Tarih kitabında anlatılan olayların sadece ne olduğunu değil, aynı zamanda yazarın bu olayları nasıl yorumladığını da anlamaya çalışın. Yazarın bakış açısını ve argümanlarını sorgulamak önemlidir.
Bağlamı Anlamaya Çalışın: Her tarihi olay, kendine özgü bir bağlamda gerçekleşir. Sadece tarihsel olayı öğrenmek değil, o olayın nedenlerini ve sonuçlarını da kavramaya çalışın. Toplumsal, ekonomik ve kültürel faktörlerin rolünü araştırın.
Farklı Perspektiflere Göz Atın: Tarihsel olaylar, bazen farklı kaynaklardan farklı şekilde anlatılabilir. Bir olayın veya dönemin farklı yorumlarını okuyarak, olayları çok yönlü bir şekilde değerlendirebilirsiniz. Bu, tarihi daha derinlemesine anlamanızı sağlar.
4. Özetleme ve Not Alma
Önemli Noktaları Not Alın: Kitapları okurken önemli tarihsel olayları, karakterleri ve kavramları not edin. Ayrıca yazarın ifade ettiği ana fikirleri de yazmak, sonradan kitap üzerinde çalışırken size faydalı olacaktır.
Kendi Sözlerinizle Özetleme: Kitapta öğrendiğiniz önemli bilgileri kendi sözlerinizle özetlemek, anladığınızı ve hatırladığınızı pekiştirmek için çok etkilidir. Kitabın ana hatlarını anlamaya çalışın.
5. Sıkça Gözden Geçirme ve Bağlantılar Kurma
Zaman Dilimlerini ve Olayları Bağlantılandırın: Tarihsel olaylar birbiriyle bağlantılıdır. Okuduğunuz her yeni bilgi ile önceki bilgileri ilişkilendirin. Zaman dilimlerini ve önemli olayları birbirine bağlamak, tarihi bütünsel bir şekilde anlamanızı sağlar.
Dönemler Arası Karşılaştırmalar: Bir dönem hakkında okurken, aynı zamanda başka bir dönemi de araştırarak karşılaştırmalar yapabilirsiniz. Bu, tarihsel evrimi ve değişimi daha net görmenize yardımcı olur.
6. Yazarın Perspektifini Sorgulamak
Yazarın Bakış Açısı ve Tarzı: Tarih yazımı, bazen yazarın kişisel bakış açısını yansıtabilir. Yazarın politik, kültürel veya ideolojik görüşleri, anlatılan olayları ve yapılan yorumları etkileyebilir. Kitabı okurken yazarın hangi perspektiften yazdığını sorgulamak önemlidir.
Objektiflik: Tarihsel olayların birden fazla yorumu olabilir. Yazarın tarafsız olup olmadığını ve kitabın farklı bakış açılarına yer verip vermediğini değerlendirin.
7. Ek Kaynaklar Kullanma
Haritalar, Grafikler ve Zaman Çizelgeleri: Tarih kitaplarında sıkça haritalar, grafikler ve zaman çizelgeleri bulunur. Bunları dikkatlice incelemek, olayların mekansal ve zamansal boyutlarını daha iyi anlamanızı sağlar.
Yan Kaynaklar: Eğer çok daha derinlemesine bilgi edinmek isterseniz, kitapta referans verilen diğer kitaplar ve makaleleri de inceleyebilirsiniz.
8. Düzenli Olarak Tartışma ve Paylaşma
Tartışmalar Yapın: Okuduklarınızı başkalarıyla tartışmak, bilginin pekişmesine ve farklı bakış açıları kazanmanıza yardımcı olabilir. Kitap kulüpleri veya tarih üzerine tartışmalar yapabileceğiniz gruplar faydalı olabilir.
Yazılı Olarak İfade Edin: Okuduklarınızı anlamanın ve hatırlamanın bir diğer yolu da yazmaktır. Kitap hakkında yazılar yazmak, tarihsel bilgileri organize etmenize ve daha derin bir anlayış geliştirmeye yardımcı olur.
9. Kitapları Tekrar Okuma
Tarih kitapları genellikle çok bilgi içerir ve ilk okuma sırasında her şeyi anlamak zor olabilir. Kitapları birden fazla kez okumak, özellikle önemli bölümleri tekrar gözden geçirmek, bilgilerin pekişmesini sağlar.
10. Sabırlı ve İstikrarlı Olmak
Tarih okumak, zaman alabilir. Özellikle derinlemesine bir tarihsel dönemi veya olayları anlamaya çalışıyorsanız, sabırlı olmanız gerekir. Düzenli okuma, anlamanızı geliştirecek ve daha çok keyif almanızı sağlayacaktır.
Özetle:
Tarih kitaplarını okurken, sadece olayları değil, bu olayların arkasındaki nedenleri, sonuçları ve farklı bakış açılarını da dikkate almak çok önemlidir. Kitapların yapısını anlamak, analiz yapmak ve notlar almak, anlamanızı derinleştirir. Ayrıca, farklı kaynaklardan ve bakış açılarından faydalanmak, tarihi daha geniş bir perspektiften değerlendirmenize olanak tanır. Sabırlı ve dikkatli bir yaklaşım, tarihsel bilgileri daha etkin bir şekilde öğrenmenizi sağlayacaktır.
ÜLGEN
// AYTAR DERGİ
ÇOCUKLUĞUMUN OYUNLARI
KÖREBE
Gözleri bağlı bir ebenin oyundakilerden birini yakalaması esâsına dayanan bir çocuk oyunudur. Körebe, dünya genelinde yaygın bir şekilde oynanan bir çocuk oyunu. Ebe olarak seçilen oyuncunun gözleri mendil veya eşarp gibi bir malzemeyle bağlanır ve ebe etrafını göremez hale getirilir. Diğer oyuncular ebenin etrafında dolaşır ve ona dokunurlar. Ebe onları yakalamaya çalışır.
ZILDIR ZIMBA
Oyuna başlamadan önce yere yaklaşık 1-2 metre çapında bir daire çizilir. Oyuncular kendi aralarında bir ebe seçer ve ebe çizilen dairenin içine girer. Oyunu başlatmak için ebe dairenin içindeyken “ZILDIR ZIMBA!” diye bağırır. Daha sonra daireden tek ayağı üstünde sekerek çıkar ve dairenin dışındaki oyuncuları ebelemeye çalışır. Ebelenen oyuncu yeni ebe olarak dairenin içerisine girer ve oyun başa döner. Eğer ebe, dairenin dışındayken havadaki ayağı yere değerse bu sefer dairenin içine girerek yeniden ebe olur.
ÇELİK ÇOMAK
Çelik çomak oyununda çelik olan kısa çubuk taşların üzerine konur ve çomak olan uzun sopa ile bu kısa olanın en uzağa atılması sağlanır. Eğer karşı takımın oyuncusu çeliği havada yakalarsa oyunu onlar kazanır. Yakalayamazlar ise düşen yârden alınır ve ocağa doğru atarlar. Bu oyun iki grup arasında oynanır. Her grup içerisinde en az iki kişi bulunmalıdır. Bir adet uzun ve bir adet kısa sopayla(çubukla) oynanan şimdilerde unutulmuş bir mahalle arası çocuk oyunu. Büyük sopayla yerdeki küçük sopaya vurarak yerden havalandırmak ve havadayken büyük sopayla daha güçlü bir vuruş yapmak oyunun ana konseptidir.
KUYU KAZMACA
Oyuncular kendilerine ait dairelerden taşmadan aralarında sopayı sektirmeye çalışır, sopa kendi çemberinden taştığında ebe sopayı uzaklaştırmaya çalışır, oyuncu da onu yakalamayı hedefler; diğer çocuklar hemen dairesine yönelip sopalarıyla sopayı oyun alanına getirene kadar dairesini kazarlar. Oyunun sonunda dairesi en fazla kazılmış olan oyuncu oyunun kaybedenidir.
DALYA
Yere yedi adet taş veya kiremit üst üste koyulur. Topu atan grup, kiremitlerden belli bir mesafe uzağa geçer ve topu kiremitlere doğru yuvarlayarak atar. Bu sırada diğer grup da kiremitlerin yanında durur. Kiremitler devrildiğinde atıcı grup kaçmaya başlar, diğer grup ise topla atıcı gruptakileri vurmaya çalışır. Kaçan takım hem vurulmamalı hem de taşları tekrar dizmelidir.
İSTOP
Bir kişi ebe olarak belirlenir. Eline topu alıp oyunculardan birinin ismini söyleyerek topu havaya atar. İsmi söylenen kişi top yere düşmeden tutarsa başka oyuncunun adını söyleyerek havaya atar. Tutamayıp top yere düşerse yakalayıp “istop” der. ”İstop” denilince oyuncular yerlerinde hareket etmeden dururlar. Kaçışan oyuncular “istop” denildiği anda oldukları yerde durmak zorundadır. Bu durumda ebe, duran oyunculardan birini topla vurmaya çalışır. Vurulan oyuncu 1 puan kaybeder ve ebe olur.
MENDİL KAPMACA
Oyunun merkezinde yer alan kişi “mendilci” olarak adlandırılır. Mendilci, belirlenen yerde elini serbest bir şekilde aşağıya doğru sarkıtır. Hakemin düdüğü veya komutuyla birlikte her gruptan bir oyuncu, mendilci tarafından tutulan mendili rakibine ebelenmeden grubuna getirmek için hızlıca koşar. Savunma yapan oyuncu mendili alan oyuncuyu kendi dip çizgisinin arkasına geçmeden ebelerse takımı bir puan kazanır ve mendili alan oyuncu oyun dışı kalır. Kazanan oyuncu kendi takımının sırasının sonuna geçerek yarışmaya devam eder. Oyun bu şekilde takımlardan birisinin oyuncularının tamamı elenene kadar devam eder.
YAĞ SATARIM BAL SATARIM
Ebe, elindeki mendil ile halkanın etrafında dolaşır. Ebe dolaşırken, yerde oturan kişiler şarkıyı hep bir ağızdan söylerler. Elinde mendil olan ebe, şarkı bitmeden bir kişinin arkasına mendili bırakır. Mendili alan kişi, ebeyi yakalamak için koşmaya başlar. Ebe, yakalanmadan onun yerine oturursa, mendili alan çocuk ebe olur; yakalanırsa, oyun aynı ebeyle devam eder. Diğer oyuncular ise, “yağ satarım bal satarım, ustam öldü ben satarım. Ustamın kürkü sarıdır, satsam on beş liradır. Zambak zumbak dön arkana iyi bak, zambak zumbak dön arkana iyi bak” şarkısını söylerler.
BİRDİR BİR
Oyuncular sıra ile teker teker koşarak üzerinden atlamaya başlarlar. Atlamaya koşarken ”Birdirbir” diye bağırarak üzerinden atlayacağı oyunculara haber verirler. Her atlayan oyuncu, eğilmiş olan oyuncudan 1,5-2 metrelik bir uzaklıkta kendisi de aynı şekilde eğilerek durur. Birinci sıradaki ebenin üzerinden “birdirbir” deyip atlar ve 3-4 adım ileride o da eğilerek sırtını kamburlaştırır. “Dokuzum durak, nerde oturak?” şeklinde diyerek ebenin üzerinden arkasından da diğerlerinin üzerinden atlar. Bu durum birisinin atlayamamasına kadar devam eder.
UZUN EŞEK
Bir yastık ve iki takım ile oynanır. Yastık düz alana yaslanarak bacaklarını açar. Aşağıdaki oyuncular bacakları arasına başlarını geçirerek birbiri arkasına sıralı bir şekilde yaslanırlar ve diğer takım bu takımın üzerine atlar. Eğer yatan takım çökertilememişse ve atlayan takım oyuncularından hiçbiri yere değmemişse şu tekerleme söylenir. Bizim köyün imamı, Alttan verir samanı, Üstten çıkar dumanı. Çattı da pattı kaç attı? derler. Bu esnada yukarıdaki takım bir sayı işaret eder, alttaki takım bilmeye çalışır. Alttaki takım bilirse takımlar yer değiştirir bilemezse tekrar aynı takım yatar.
Ferhat R. KİBAROĞLU
// AYTAR DERGİ
ZOR OLAN HAYATLA SAVAŞMAKTIR #ŞİİR
Öyle zorluklarla karşılaştım ki yaşamım boyunca. Kendimi zorlukların içinde boğuşurken gördüm. Öyle merdivenler çıktım ki hayat yokuşunda. Kendimi zorluk yolunda çözüm ararken buldum. Öyle sorunlu insanlarla karşılaştım ki, çözülmez sandığım. Sorunun onda değil, gönüllere ulaşamayan kendimde buldum. Her arkama dönüp baktığımda, zaferimden bir lamba yaktım. Zor acıları küle çevirip, hayat rüzgârın da denize bıraktım. Zor olan yürek değildir, yeter ki onun için atmasını bil. Zor olan kaçmak değil, yeter ki sabretmesini bil. Zor olan vazgeçmek değil, yeter ki savaşmasını bil. İnsan isterse, zorluk düğmesini bir bir çözer. Gönül isterse, gökyüzüne mutluluğun resmini çizer. Uzattığın eli tutan varsa, uzaklar semaya yol olur. Zor olan insan değil, bir gülücük zorlukları çözer. Zor insanım benimle yürümek zor deme yanılırsın. Zorum diye köşeye çekilme yalnız başına kalırsın. Sana bakan göze gülücük verip, bir gül uzatmazsan. Zor insanım deyip, zorluk yolunda yorulan sen olursun.
Fatma SAYILIR
// AYTAR DERGİ
MİKE TYSON: BOKS EFSANESİNİN ZİRVE NOKTALARI
Mike Tyson’un Boks Dünyasına Damgası
Boks tarihinin en tanınan ve tartışmalı figürlerinden biri olan Mike Tyson, 1980’lerin sonlarından itibaren dünyanın en güçlü ve korkulan boksörü olarak tanındı. “Iron Mike” lakabıyla bilinen Tyson, kısa sürede boks dünyasında kendine sağlam bir yer edindi. Güçlü yumrukları, hızlı dövüş tarzı ve güçlü rakiplerine karşı aldığı etkileyici zaferlerle boks tarihine altın harflerle yazıldı. Bu yazıda, Mike Tyson’un en unutulmaz maçlarına ve kariyerindeki önemli anlara göz atacağız.
Mike Tyson’un Boks Kariyerindeki Önemli Anlar
Mike Tyson’un boks kariyerindeki en önemli anlar, yalnızca kazandığı şampiyonluklarla değil, aynı zamanda ringdeki davranışları, savaşçı ruhu ve efsanevi rakipleriyle de hatırlanır. Tyson’un yükselişi, yalnızca rakiplerine karşı kazandığı zaferlerle değil, boksun evriminde oynadığı önemli rol ile de hatırlanır. Gelin, Tyson’ın unutulmaz maçlarına yakından bakalım.
1. Mike Tyson vs. Trevor Berbick – 1986: Genç Yaşta Şampiyonluk
Tarih: 22 Kasım 1986 Yer: Las Vegas Hilton, Nevada, ABD Sonuç: Tyson TKO (Round 2) Berbick
Tyson’ın en unutulmaz maçlarından biri, 1986 yılında, sadece 20 yaşındayken kazandığı WBC Dünya Ağırsiklet Şampiyonluğu oldu. Bu zafer, Tyson’ı boks tarihinin en genç şampiyonu yaparak tarihe geçmesini sağladı. Trevor Berbick ile karşılaştığı bu maçı, sadece şampiyonluk değil, Tyson’ın boks dünyasındaki devasa yükselişi açısından da çok önemliydi. İki roundda tamamlanan bu maç, Tyson’ın gücünü ve hızını ilk kez dünya çapında gösterdi.
Neden Unutulmaz? Tyson’ın genç yaşta kazandığı bu zafer, ona “En Genç Dünya Şampiyonu” unvanını kazandırdı. Tyson, Berbick’i neredeyse yok ederek bu zaferi aldı ve boks dünyasında yeni bir efsane doğdu.
2. Mike Tyson vs. Michael Spinks – 1988: Boksun Efsanevi Anı
Tarih: 27 Haziran 1988 Yer: Convention Hall, Atlantic City, New Jersey, ABD Sonuç: Tyson KO (Round 1) Spinks
Mike Tyson’ın en unutulmaz maçlarından birisi de Michael Spinks’e karşı olan maçıdır. Bu maç, Tyson’ın boks tarihinin en hızlı knock-out’larından birini gerçekleştirdiği ve rakibini birinci rauntta devirdiği unutulmaz bir karşılaşma oldu. Spinks, Tyson’a karşı kazanan biri olarak ringe çıkmayı umuyordu, fakat Tyson’ın muazzam gücü, Spinks’i neredeyse saniyeler içinde yere serdi.
Neden Unutulmaz? Bu zafer, Tyson’ın boks dünyasında gerçek anlamda dominasyonunu simgeliyordu. Tyson, bu maçta sadece fiziksel gücüyle değil, aynı zamanda akılcı stratejisiyle de dikkatleri üzerine çekti. İlk raunt KO’su, Tyson’ın kariyerinin en büyük anlarından biri olarak kayıtlara geçti.
3. Mike Tyson vs. Larry Holmes – 1988: Tyson’ın Gücünün Zirveye Çıkışı
Tarih: 22 Ocak 1988 Yer: Convention Hall, Atlantic City, New Jersey, ABD Sonuç: Tyson TKO (Round 4) Holmes
Mike Tyson’ın kariyerinde önemli bir başka an ise, Larry Holmes karşısında aldığı zaferdir. Holmes, 1970’lerin sonlarından 1980’lerin başlarına kadar bir zamanlar şampiyonluk yapmış efsane bir boksördü. Tyson, Holmes’u 4. rauntta nakavt ederek sadece genç şampiyonluk dönemini pekiştirdi; aynı zamanda boksun yeni lideri olduğunu da dünyaya ilan etti.
Neden Unutulmaz? Tyson’ın Holmes’u yıkması, onun sadece hızla yükseldiği değil, aynı zamanda boks tarihindeki dev isimleri nasıl yeneceğini gösterdiği bir andı.
Bu zafer, Tyson’ın boks dünyasında gücünü perçinlemesi anlamına geliyordu.
4. Mike Tyson vs. Frank Bruno – 1989: Tyson’ın Zorlu Gecesi
Tarih: 25 Şubat 1989 Yer: Las Vegas Hilton, Nevada, ABD Sonuç: Tyson TKO (Round 5) Bruno
Frank Bruno, Tyson’ın karşısına çıktığı en zorlu rakiplerden biriydi. Bruno’nun Tyson’ı zorlayıp maç boyunca zaman zaman üstünlük kurmaya çalışması, Tyson’ın karizmasını sarsmadı. Tyson, 5. rauntta Bruno’yu nakavt ederek rakibini devirdi, fakat bu maç, onun gücünün sınandığı bir gece olarak kayıtlara geçti.
Neden Unutulmaz? Bu karşılaşma, Tyson’ın ringdeki soğukkanlılığını ve karşısındaki zorlu rakiplere nasıl hükmettiğini gösteren önemli bir maçtır. Tyson, zorlanmasına rağmen vazgeçmeyip zaferle sonuçlanan bir strateji izledi.
5. Mike Tyson vs. Evander Holyfield – 1996: Holyfield’ın Şok Zaferi
Tarih: 9 Kasım 1996 Yer: Las Vegas Hilton, Nevada, ABD Sonuç: Holyfield TKO (Round 11) Tyson
Mike Tyson’ın kariyerindeki en dramatik anlardan biri, Evander Holyfield karşısındaki mağlubiyetiydi. Tyson, Holyfield ile yapılan bu karşılaşmada şok edici bir şekilde yenildi ve dünya şampiyonluğu kemerini kaybetti. Holyfield, Tyson’ı 11. rauntta nakavt ederek boks dünyasında büyük bir sürprize imza attı.
Neden Unutulmaz? Holyfield’in zaferi, Tyson’ın dominasyonunun sona erdiği bir dönüm noktasıydı. Bu maç, boks tarihinin en büyük sürprizlerinden biri olarak kayda geçti ve Tyson’ın kariyerinde önemli bir yer edindi.
Mike Tyson, boks kariyerinin zirve yıllarında, yalnızca ringdeki yetenekleriyle değil, aynı zamanda kişiliği, sertlik ve stratejileriyle de dikkatleri üzerine çekti. Tyson’un, Trevor Berbick, Michael Spinks, Larry Holmes gibi efsane isimlere karşı aldığı zaferler, boks tarihindeki en unutulmaz anlardan biri olarak hafızalarda kalacak. Ancak, Evander Holyfield’e karşı aldığı mağlubiyet gibi olaylar da onun kariyerindeki önemli dönüm noktalarını oluşturdu.
Tyson, boksun tarihinde hem zirveye çıkmış hem de inişler yaşamış bir figür olarak, hala boksseverlerin belleğinde unutulmaz bir isim olarak kalacaktır.
ÜLGEN
// AYTAR DERGİ
GÜVEN
Gerçeklik: Gerçek olan, var olan şeylerin tümü; gerçek, asıl, hakikat, hakikilik, sahihlik, şeniyet, realite, reellik anlamlarına gelir.
Ümit: Ummaktan doğan duygu, bu duyguyu veren kimse veya şey, olması beklenilen veya olacağı düşünülen şeye ümit denir.
Emek: Bir işin yapılması için harcanan beden ve kafa gücü; alın teri, uzun ve yorucu, özenli çalışma, İnsanın bilinçli olarak belli bir amaca ulaşmak için giriştiği, hem doğal ve toplumsal çerçevesini hem de kendisini değiştiren çalışma sürecine emek denir.
Nedensellik: Birbirlerine neden ve sonuç olarak bağlanan iki olay, durum, olgu ve özellik arasındaki sabit ve sürekli ilişki; illiyettir.
Korku, çekinme ve kuşku duymadan inanma ve bağlanma duygusu; emniyet, itimat, yüreklilik ve cesarete ”güven” denir.
Güven içerisinde gerçekliği, ümit, vefa, emek ve nedenselliği barındırır. İnsanların birbirine güven duyması için karşılıklı gerçek bir ilişki ve diyalog içinde olmaları gerekir. Gerçekliğe ise samimiyet ve içtenlikle ulaşılır. Eğer bir ikili ilişkide hile, aldatma, yalan ve samimiyetsizlik gibi olumsuz etkenler içinde bulunuyorsa güven inşa edilemez. İnsan ancak güvendiği kişiler ile geleceğe ümit ile bakabilir. Güven duyduğumuz insanlarla hayal kurar, hedef koyar ve gelecekle ilgili beklentilerimiz veya olacağını düşündüğümüz şeyleri ümit ederiz. Geleceğe ümit ile bakabileceğimiz insanların olması bize güvende olduğumuzu hissettirir.
Güven duyduğumuz insanlarla aramızda bir bağ kurulur. Bu bağ sevgi, saygı ve dostluk bağıdır. İnsanlar arasındaki bağ ne kadar güçlü ise o kadar birbirlerine tutunurlar ve şartlar ne olursa olsun vefa örneği göstererek güçlü bir güven temin ederler. İnsan sevdiği önemsediği değer verdiği kişiler için emek verir. Birine emek vermek birlikte hayata tutunmak için çaba göstermektir. Emek verdiğimiz kişilere karşı bizleri hayal kırıklığına uğratmadıkları ortak menfaatler doğrultusunda hareket edildiği kişisel menfaatlerin arka plana atıldığı sürece sonsuz güven duyarız. Kişiler birbirlerine neden ve sonuç olarak bağlanan iki olay, durum, olgu ve özellik arasındaki sabit ve sürekli ilişki içindedirler. Kişiler arasında yaşanan olaylar neden sonuç ilişkisine bağlı olarak nedensellik içindedir. Bu sürdürülebilir döngüde nedenlerin olumlu sonuçlar doğurması güveni olumsuz sonuçlar doğurması ise güvensizliği getirir.
Bir insanla birlikte yapay ve samimiyetsizlikten uzak gerçek bir ilişki içindeysek, geleceğe ümit ile bakabiliyorsak, birbirimize karşı büyük bir vefa duygumuz varsa, en önemlisi birbirimiz emek vermişsek ve birbirimize neden – sonuç olarak bağlanmışsak sağlam zemin üzerine güçlü bir GÜVEN duygusu inşa etmemiz ve karşılıklı güven duymamız için hiçbir neden yoktur.
Ferhat R. KİBAROĞLU
// AYTAR DERGİ
NE MUTLU DOLU DOLU YAŞAYABİLENE #ŞİİR
Kimseye çok bağlanmamak lazım, vakti gelince herkes gidecek. Yanındayken kıymet bilmek lazım, bir gün herkes geldiği yere dönecek. Gereksiz yere kalp kırmamak lazım, ömür dediğin kısa, öyle gelip geçecek. Kavgayla geçen zamana yazık, o vakitler geri gelmeyecek. Parayı baş tacı etmemek lazım, onurun paranla ölçülmeyecek. Tutumlulukla cimriliği karıştırmamak lazım, dostların yoksa o para kimle yenecek? Malın mülkün derdine, hayatı kaçırmamak lazım! Sahip olduklarını götüremezsin yanında, senden sonra başkaları yiyecek. En azından bir kere deli gibi aşık olmak lazım, yoksa kalp sevmeyi nasıl öğrenecek? Hiç ağlamadıysan bir gidenin ardından, gözlerin ıslanmayı nereden bilecek? Güzel anılar biriktirmek lazım, torunların senden ne dinleyecek? Bol bol resim çektirmek lazım, yoksa o günler nasıl yad edilecek?
İnsan dediğinin acı çekmesi lazım, yoksa düşkünün halini nereden bilecek? Şöyle okkalı bir tokat patlatmalı hayat suratına; yoksa kim, haddini nasıl bilecek? Geçirip tırnaklarını yaşama, sımsıkı tutunmak lazım; dertler nasılsa bir gün geçecek. Önemli olan dik durmayı öğrenmektir çünkü birileri seni itecek. Mutlaka bir şeye inanmak lazım, kim ruhun boşluğunu doldurabilecek? İster Tanrı de adına ister fizik ister felsefe; en kötü anında seni o inanç ayakta tutabilecek. Hepsinden önce insan olduğunu unutmamak lazım! Bu dünya yalnız senin değil, başkalarının da yaşam hakkı var. Bitkiymiş, hayvanmış, havaymış, denizmiş Kucaklamak lazım; gün gelip onlar sana can verecek. Bir de şu kalp var ya şu kalp, ona sevmeyi öğretmek lazım! Öğretemezsen eğer, bu evren senin üstüne koca bir çarpı koyup geçecek….
Fatma SAYILIR
// AYTAR DERGİ
ÇANKIRI’NIN LEZZETLERİ
Tava çöreği, yazma çöreği, bükme, gözleme, cızlama, tatar böreği, iri hamur, mantı, pıhtı, çullama bunların başlıcalarıdır. Tarhana, toyga, şaştımaşı, tutmaç, yarma, dene, cümcük gibi çorbalarda ana madde buğday ürünleridir. Yaş ve kuru sebzeler beslenmede ikinci sırayı alır.
Çankırı Belediyesinin Türk Patent ve Marka Kurumuna yaptığı başvurular sonucu tescillettiği ürünlerin sayısı gün geçtikçe artmaktadır.
TESCİLLİ ÜRÜNLER
ÇANKIRI YUMURTA TATLISI
ÇANKIRI SARIMSAKLI ET
ÇANKIRI YOKA (İNCE) EKMEK MUSKASI
ÇANKIRI TUTMAÇ ÇORBASI
ÇANKIRI HÖŞMERİM TATLISI
ÇANKIRI KÜPECİK PEYNİRİ
ÇANKIRI PIHTI
ÇANKIRI CİMCİK HAMURU ÇORBASI
ÇANKIRI EHLİBİLİR
ÇANKIRI HAMEYLİ TATLISI
ÇANKIRI KIYMALISI
ÇANKIRI YAZMA ÇÖREĞİ
ÇANKIRI KESME KADAYIFI
ÇANKIRI BÜTÜN ET
ÇANKIRI KAYA TUZU
Çankırı lezzetlerinden bazılarını birlikte tanıyalım.
BAZLAMA
Bazlama; mayalı hamur tarifiyle hazırlanan ve geleneksel olarak sac üzerinde pişirilen, kalın bir ekmek çeşidi. Uzun süre mayalanıp dinlendikten sonra elde şekil verilen hamur bezeleri ocak veya sac üzerinde pişirilmektedir. Bazlama (Bazlamaç) Türk mutfağından bir ekşi mayalı ekmektir. Ekmek olarak sadesi yüzyıllardır Türkler tarafından yapılır ve yenir. Türkiye Türkçesi bazlamac “tepsi ekmeği” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Türkiye Türkçesi bazı veya baza “hamur yumağı, bir ekmeklik hamur parçası” sözcüğünden türetilmiştir.
Bazlama özellikle Ankara, Çankırı ve Bolu yörelerinde yerel halk tarafından kendi imkanları ile pişirilip tüketilen bir ekmek çeşididir. un, su ve maya oranlaması ile pişirme şekline göre farklı varyasyonları olsa da genel olarak yaklaşık 20 cm çapında ve 2 cm kalınlığında 200 ila 300 gr ağırlığında daire şeklindedir.
Bazlama Nasıl Yapılır
Ilık su, yaş maya, tuz, şeker ve zeytinyağını bir karıştırma kabına alıp karıştırın. Karışıma unu ekleyip bir tahta kaşıkla karıştırın, daha sonra yoğurmaya başlayın. Hamur ele yapışan yumuşak bir hamur olana kadar yoğurun ve 1 saat mayalanmaya bırakın.
Bazlama hamuru pişirilirken hamurun altı tam pişmeden çevirmeli ve bazlamayı 1-2 dakika arayla sürekli pişirmek, daha iyi kabarmasını ve ortasının daha kolay ayrılmasını sağlar. Bazlamalar genelde yüksek sıcaklıkta ya tavada ya da sacda pişiriliyor. Yüksek ısıda pişirme işlemi ise, bazlamaların kabarmasını ve iç kısmının daha yumuşak kalmasını sağlıyor. Isıyı yüksek tutmalı ve bazlamayı hızlı bir şekilde pişirmeniz önem taşıyor.
YAZMA ÇÖREĞİ
Türk Patent ve Marka Kurumuna başvuruda bulunan Çankırı Belediyesi, şehre özgü Yazma Çöreğinin coğrafi işaretini aldı.
Yazma Çöreği – Çankırı Una tuz, maya ilave edilerek su ile yumuşak hamur yoğrulur. 15 pazı yapılarak bol unla mayalanması beklenmeden hemen açılır. Açılan her pazı yağlanmış tepsiye yerleştirilir ve üzeri yağlanır.
Yazma Çöreği Malzemeleri Nelerdir
yarım paket yaş maya
6 su bardağıı un
aldığı kadar su
1 tatlı kasığı tuz
istediğiniz kadar ceviz
2 yemek kaşığı sıvıyağ
Yazma Çöreği Nasıl Yapılır
Una tuz, maya ilave edilerek su ile yumuşak hamur yoğrulur. 15 pazı yapılarak bol unla mayalanması beklenmeden hemen açılır. Açılan her pazının arası yağlanarak üst üste dizilir ve tepsi büyüklüğünde açılarak yağlanmış tepsiye yerleştirilir ve üzeri yağlanır. Üç-dört pazıda bir ceviz konulur. Bittikten sonra kare olarak kesilir ve üstü yağlanır. 20 dakika kadar mayalanması için bekletildikten sonra fırında 200 derecede pişirilir.
CIZLAMA
Un, yumurta, süt, erimiş yağ, şeker, tuz ve kabartma tozu ile hazırlanan sulu hamurun kızgın bir yüzeye dökülmesiyle yapılan yiyecek veya tatlı. Anadolu’da cızlama denir.
Cızlama Nasıl Yapılır?
Yumurtalar, süt, tuz, sıvı yağ çırpılır, daha sonra un ve kabartma tozu eklenir, homojen bir karışım elde ettikten sonra, hafif yağlanmış ve kızdırılmış tavaya veya saca kepçe yardımı ile dökülür ve göz göz olduğunda diğer tarafı da çevrilerek pişirilir.
Ferhat R. KİBAROĞLU
// AYTAR DERGİ
YABANCI DİL NASIL ÖĞRENİLİR?
Yabancı dil öğrenmek, motivasyon, disiplin ve doğru yöntemlerle hızla gelişebilir. İşte etkili bir dil öğrenme süreci için izleyebileceğiniz temel adımlar:
1. Hedef Belirleme
Dil öğrenmeye başlamadan önce net hedefler belirleyin. Kısa vadeli (günlük/haftalık) ve uzun vadeli (aylık/yıllık) hedefler koyarak ilerlemenizi takip edebilirsiniz.
2. Temel Kelimeler ve İfadeler Öğrenme
İlk olarak günlük hayatta en sık kullanılan kelimeleri ve ifadeleri öğrenmeye odaklanın. Bu, temel iletişim kurmanıza yardımcı olur.
3. Dilbilgisi Temellerini Anlama
Dilin temel yapısını öğrenin. Kelime sırası, zamanlar, fiil çekimleri ve cümle yapıları gibi dilbilgisel kurallara aşina olun. Ancak dilbilgisine odaklanırken, konuşmaya da önem verin.
4. Dinleme ve Okuma Alıştırmaları
Dinleme ve okuma, yeni kelimeleri ve ifadeleri öğrenmenin etkili yollarıdır. Şarkılar, filmler, haberler ve kitaplar, dilin doğal akışını anlamanızı sağlar. Başlangıç seviyesinde çocuk kitapları ve basit içeriklerle başlayabilirsiniz.
5. Konuşma Pratiği Yapma
Dil, konuşarak öğrenilir. Dil öğrenme sürecinizde sık sık konuşma pratiği yaparak hatalarınızdan ders çıkarın. Dil değişim uygulamaları veya bir dil partneri ile pratik yapmak faydalıdır.
6. Tekrar ve Pekiştirme
Öğrendiğiniz kelimeleri ve dilbilgisi yapılarını düzenli olarak gözden geçirin. Düzenli tekrar, uzun vadeli hafızada yer etmesine yardımcı olur.
7. Uygulamalar ve Kaynaklar Kullanma
Duolingo, Babbel, Memrise gibi uygulamalar, dil öğrenme sürecini oyunlaştırarak eğlenceli hale getirebilir. Ayrıca YouTube dersleri, podcast’ler ve online kurslar da faydalı kaynaklar sağlar.
8. Dil Daldırma (Immersion) Yöntemi
Dilin tamamen içinde olmak, öğrenmenizi hızlandırabilir. O dili konuşan kişilerle iletişime geçin, o dildeki medyayı (film, müzik, haber) izleyin veya dinleyin. Bir süre dilin çevresinde olmak, doğal bir öğrenme süreci sağlar.
9. Hata Yapmaktan Korkmamak
Dil öğrenirken hata yapmak kaçınılmazdır. Hatalar, öğrenme sürecinin bir parçasıdır ve doğruya ulaşmak için bir fırsattır. Kendinize güvenin ve korkusuzca pratik yapın.
10. Sabır ve Süreklilik
Dil öğrenme süreci zaman alabilir, bu yüzden sabırlı olun. Her gün düzenli olarak küçük adımlar atmak, büyük ilerlemeler kaydetmenizi sağlar.
Dil öğrenmek, bir beceri geliştirme süreci olduğundan, sürekli motivasyon ve çaba gerektirir. Yavaş ama kararlı bir şekilde ilerlemek, sonunda başarılı olmanızı sağlar.